Werkvorm
De rij zonder woorden
De klas moet zich op volgorde zetten zonder te praten — en ontdekt hoe ze samenwerkt.
- Tijd
- 10–25 min
- Groepsgrootte
- 8–30
- Ruimte
- Grote ruimte
- Energie
- Actief
Wanneer zet je dit in?
In de storming- of normingfase, als opstap naar een gesprek over samenwerken en wie de leiding neemt.
Voorbereiding
- Bedenk twee of drie opdrachten, oplopend in moeilijkheid.
Zo doe je het
- 1
Geef de opdracht: ga op een rij staan op volgorde van geboortedatum — zonder te praten.
- 2
Laat de groep het oplossen. Grijp niet in.
- 3
Controleer de rij hardop en tel hoeveel er klopt.
- 4
Doe een tweede ronde met een moeilijkere opdracht: op volgorde van schoenmaat, of van hoe ver je van school woont.
- 5
Bespreek na wat er gebeurde.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Jullie gaan op een rij staan, op volgorde van geboortedatum — januari hier, december daar. En er is één regel: er wordt niet gepraat. Gebaren mag. Jullie hebben drie minuten. Nu."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Wie nam de leiding, en hoe deed diegene dat zonder woorden?
- Wat gebeurde er met de mensen die niet gezien werden?
- Wat ging beter in de tweede ronde?
Wat er mis kan gaan
Er wordt toch gepraat.
Herinner één keer aan de regel en laat het verder. Dát er gepraat wordt is materiaal voor de nabespreking, geen reden om te stoppen.
De rij klopt niet en er ontstaat teleurstelling.
Vier wat er wél lukte en doe meteen een tweede ronde. Bijna elke groep doet het de tweede keer beter, en dat is het punt.
Variaties
- Op volgorde van lengte, met de ogen dicht.
- In stilte groepjes vormen op een kenmerk dat jij noemt.
In de klas
Geschikt voor groep 3 t/m 8
Uitstekend in de gouden weken en na een vakantie. De nabespreking over wie de leiding nam is waardevoller dan het spel zelf.
Past hier ook bij
Gevoelsronde
Een vaste ronde waarin iedereen in één woord zegt hoe hij erbij zit — en de groep weet waar ze aan toe is.
Stilte wandeling
Een kwartier naar buiten in stilte — en achteraf blijkt de groep van alles te hebben gedaan.
Afscheidsronde
Iedereen krijgt van iedereen iets mee op papier — en neemt dat mee naar wat er daarna komt.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?