Werkvorm
Expertgroepen
Iedereen wordt expert op één stuk en leert het de rest — dus iedereen moet het echt snappen.
- Tijd
- 45–90 min
- Groepsgrootte
- 12–40
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Bij een onderwerp dat uiteenvalt in gelijkwaardige delen, en je niet de tijd hebt om alles klassikaal te behandelen.
Voorbereiding
- Verdeel de stof in evenveel delen als je expertgroepen wilt — vier is een prettig aantal
- Zorg dat de delen ongeveer even zwaar zijn
- Bedenk hoe je straks de nieuwe groepjes maakt
Zo doe je het
- 1
Verdeel de groep in expertgroepen. Elke groep krijgt één deel van de stof.
- 2
De expertgroep bestudeert dat deel en bereidt voor hoe ze het gaan uitleggen. Spreek af hoeveel tijd ze krijgen.
- 3
Maak daarna nieuwe groepjes waarin uit elke expertgroep precies één persoon zit.
- 4
In het nieuwe groepje legt iedereen zijn eigen deel uit aan de anderen. Spreek een vaste tijd per persoon af.
- 5
Sluit plenair af: wat was het lastigst om uit te leggen, en waar zaten de overlappen?
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Jullie worden in je groepje expert op één onderdeel. Bestudeer het goed, want straks moet je het uitleggen aan mensen die het níet gelezen hebben — en zij kunnen het nergens anders horen. Bedenk samen hoe je het gaat uitleggen: wat is de kern, en wat is de valkuil? Twintig minuten. Daarna maak ik nieuwe groepjes."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Wat was het lastigst om uit te leggen?
- Wat begreep je pas goed toen je het moest uitleggen?
- Waar raakten de onderdelen elkaar?
Wat er mis kan gaan
De expertgroepen lezen wel maar bereiden geen uitleg voor.
Vraag expliciet om een uitleg-plan: wat is de kern, welk voorbeeld gebruik je, wat is de valkuil? Zonder die opdracht wordt het voorlezen.
De nieuwe groepjes kloppen niet — twee dezelfde experts, één ontbreekt.
Geef in de expertgroep genummerde kaartjes: alle nummers 1 vormen straks een groepje. Dat scheelt vijf minuten geschuif.
Eén expert legt het verkeerd uit en de rest neemt dat over.
Loop tijdens de expertfase langs elke groep en toets kort de kern. Corrigeren kan daarna niet meer.
Variaties
- Laat de expertgroep een eenpagina-samenvatting maken die de anderen mee krijgen.
- Doe een korte toets aan het eind over álle delen — dan telt de uitleg echt.
In de klas
Geschikt voor groep 6 t/m 8
Klassieker in het coöperatief leren, bekend als de jigsaw. Werkt bij wereldoriëntatie en begrijpend lezen. Gebruik genummerde kaartjes voor het hergroeperen.
Past hier ook bij
1-2-4-Alle
Alleen, duo, viertal, allen
In twaalf minuten heeft iedereen bijgedragen — ook in een zaal van honderd.
Beeldprikkel
Eén afbeelding op het scherm, en het gesprek begint zonder dat je een vraag hoeft uit te leggen.
Denken-delen-uitwisselen
Eerst zelf nadenken, dan pas praten — en ineens heeft iedereen een antwoord.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?