Werkvorm
Folding Spectrogram
ook wel: Gevouwen meningenlijn
De groep zet zich op een lijn en vouwt die dan dubbel — zodat de uitersten met elkaar praten.
- Tijd
- 15–40 min
- Groepsgrootte
- 8–40
- Ruimte
- Grote ruimte
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Bij een onderwerp waarover de meningen verdeeld zijn en de mensen aan de uiteinden elkaar normaal nooit spreken.
Voorbereiding
- Formuleer twee tot vier stellingen die echt verdeeldheid oproepen
- Markeer de lijn en benoem de twee uiteinden concreet
Zo doe je het
- 1
Leg de lijn uit: het ene uiteinde is volledig eens, het andere volledig oneens.
- 2
Lees een stelling voor en laat iedereen een plek op de lijn kiezen.
- 3
Vouw de lijn nu dubbel: de mensen aan de uiteinden ontmoeten elkaar in het midden, en iedereen krijgt een gesprekspartner van de andere helft.
- 4
Laat de tweetallen praten over waarom ze staan waar ze staan. Luisteren om te begrijpen, niet om te overtuigen.
- 5
Vouw de lijn weer open: iedereen gaat terug naar zijn plek — of naar een nieuwe, als het gesprek iets heeft verschoven.
- 6
Herhaal met een volgende stelling.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Kies een plek op de lijn. En nu doen we iets bijzonders: we vouwen de lijn dubbel. Dat betekent dat wie hier helemaal aan het eind staat, straks praat met wie daar helemaal aan het andere eind staat. Jullie zijn het maximaal oneens — en dat is precies waarom ik wil dat jullie met elkaar praten. Luister om te begrijpen, niet om te winnen."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Wat hoorde je van iemand die er heel anders in staat?
- Wie is er verschoven na het gesprek?
- Wat bleek een verschil in opvatting en wat een verschil in ervaring?
Wat er mis kan gaan
Het vouwen wordt chaos.
Doe het één keer langzaam voor met de hele lijn: wijs aan wie bij wie komt. Kost een minuut en scheelt vijf minuten geschuifel.
De gesprekken worden discussies.
Herhaal de opdracht: begrijpen waarom de ander daar staat, niet overtuigen. Geef eventueel de regel dat je eerst moet samenvatten wat de ander zei.
Niemand verschuift bij het openvouwen.
Vraag het expliciet en waardeer wie het doet. Zonder die uitnodiging blijft iedereen uit gewoonte op zijn plek staan.
Variaties
- Doe een tweede ronde met dezelfde stelling aan het eind van de sessie.
In de klas
Geschikt voor groep 6 t/m 8
Sterk bij burgerschap en debat. Het vouwen vraagt even oefenen met een klas, maar daarna zien leerlingen precies waarom ze met juist die persoon praten.
Past hier ook bij
De beste samenvatting
Vier samenvattingen naast elkaar, en de groep kiest de beste — en leert daarmee wat een goede is.
Conversation Café
Gesprekscafé
Een gestructureerd gesprek over iets ingewikkelds, waarin niemand overstemd wordt.
Dialoogkaart
Een kaart die het gesprek leidt, zodat er geen gespreksleider nodig is.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?