Direct naar de inhoud
Alle modellen

Model

Leercyclus van Kolb

Leren gaat in vier fasen — en iedereen stapt op een andere plek in.

De leercyclus van Kolb: ervaren, observeren, analyseren, voornemensconcreetabstractactiefreflectief1Ervaren2Observeren3Analyseren4Voornemens

Waarvoor gebruik je het?

Je programma zo ontwerpen dat alle vier de leerfasen aan bod komen, en verschillen in leerstijl productief maken in plaats van hinderlijk.

Wat is het?

Iedereen ontwikkelt zijn eigen manier van leren en van problemen oplossen — beïnvloed door opvoeding, opleiding en werk. De een is vaardig in onderzoeken en analyseren, de ander in regelen en uitvoeren. Kolb noemt die set vaardigheden iemands leerstijl.

Hoe werkt het?

Het onderliggende idee is dat leren, veranderen en groeien het makkelijkst tot stand komen via een geïntegreerd proces in vier fasen. Het begint met een hier-en-nu-ervaring, gevolgd door het verzamelen van informatie en observaties daarover. Vervolgens worden die gegevens geanalyseerd. De conclusies leiden tot nieuwe opvattingen over het gedrag in de situatie waarin de ervaring werd opgedaan, en die opvattingen worden verwerkt tot voornemens voor een nieuwe situatie.

Aan het model liggen twee dimensies ten grondslag: leren kan actiever of reflectiever plaatsvinden, en de mate van abstractie kan verschillen.

Wanneer gebruik je het?

Verschillen in leerstijl kunnen heel productief zijn: de leden vullen elkaar aan en kunnen samen zorg dragen voor de hele cyclus. Voorwaarde is wel dat de rollen expliciet gemaakt zijn. Als facilitator help je door de leerstijlen te benoemen en de verschillen aan de orde te stellen.

Problemen ontstaan als leden met sterk uitgesproken voorkeursstijlen dominant zijn — de keuze in welke fase je instapt wordt dan lastig. Of als voorkeursstijlen juist ontbreken; dan bestaat het gevaar dat de bijbehorende leerfasen niet echt aan bod komen en het leerproces onvolledig blijft.

Let op: leerstijlen zijn vóórkeursstijlen. Dat betekent nadrukkelijk niet dat de andere stijlen niet in de bagage van de deelnemers zitten.

Wat levert het op?

  • Inzicht in de vier verschillende fasen van leren
  • Zicht op het belang van alle vier de fasen doorlopen voor een succesvol leertraject
  • Zicht op je eigen leerstijl en die van de anderen in de groep
  • Ingang om niet-voorkeursstijlen bij jezelf en anderen te activeren
  • Een effectiever en efficiënter leerproces

Vragen om te stellen

  • Welke van de vier fasen krijgt in mijn programma te weinig ruimte?
  • Waar stapt deze groep het liefst in — en wie valt daardoor buiten de boot?
  • Hoe activeer ik de fase die er nu bij inschiet?

Boekaerts, M. & Simons, R-J. (1998). Leren en instructie. Van Gorcumopzoeken

Werkvormen met dit model

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?