Werkvorm
Future~Present
ook wel: Terugkijken vanuit de toekomst
Kijk vanuit twintig jaar later terug en vertel hoe het gelukt is — dan komt het plan vanzelf.
- Tijd
- 25–50 min
- Groepsgrootte
- 8–40
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Bij een langetermijnvraagstuk waar vooruitplannen niet lukt omdat niemand weet waar te beginnen.
Voorbereiding
- Bepaal het jaartal: vijftien tot dertig jaar vooruit
- Formuleer drie interviewvragen aan de 'ouderen'
Zo doe je het
- 1
Groepjes van vier of vijf. Twee spelen de ouderen die terugkijken; de rest speelt de jongeren die hen interviewen.
- 2
Zet het jaartal neer: we zijn nu twintig jaar verder en het is gelukt.
- 3
De jongeren interviewen de ouderen: hoe is het gegaan? Wat maakte het mogelijk? Wat was het moeilijkste moment?
- 4
De ouderen antwoorden in de verleden tijd. Dat is de hele truc — niet 'we zouden moeten', maar 'wat we toen deden was…'
- 5
Verzamel plenair: wat noemden de ouderen als doorslaggevend?
- 6
Vertaal terug naar nu: welke van die dingen kunnen we dit jaar al beginnen?
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"We zijn twintig jaar verder en het is gelukt. Twee van jullie zijn de ouderen die erbij waren; de rest interviewt hen. Ouderen: antwoord in de verleden tijd. Niet 'we zouden moeten investeren in', maar 'wat ons toen echt hielp was…' Die verleden tijd is belangrijk — daardoor ga je vertellen in plaats van wensen."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Wat noemden de ouderen als doorslaggevend?
- Welk moeilijk moment kwam in meerdere verhalen terug?
- Wat daarvan kunnen we dit jaar al beginnen?
Wat er mis kan gaan
De ouderen praten in de toekomende tijd.
Corrigeer meteen en vriendelijk: 'in de verleden tijd graag'. Dat ene grammaticale detail is het hele mechanisme.
De verhalen worden sprookjes zonder tegenslag.
Laat de jongeren expliciet vragen naar het moeilijkste moment. Zonder tegenslag levert het geen bruikbaar plan op.
Variaties
- Laat de groepen hun verhaal in drie zinnen opschrijven als tijdlijn.
In de klas
Geschikt voor vanaf groep 7, en in het voortgezet onderwijs
Mooi bij burgerschap of bij het eind van groep 8: kijk terug vanuit je eindexamenjaar. De verleden tijd maakt dromen ineens concreet.
Past hier ook bij
Critical Uncertainties
Vier toekomsten
Vier toekomsten uittekenen en per toekomst bedenken wat je dan doet — zonder te voorspellen.
Discovery & Action Dialogue
Ontdek- en actiegesprek
Zeven vragen die de groep laten ontdekken dat de oplossing al ergens in huis is.
Social Network Webbing
Netwerkkaart
Teken wie wie kent — en zie ineens wie je nog niet gesproken hebt.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?