Werkvorm
Future Search
ook wel: Toekomstconferentie
Drie dagen met alle belanghebbenden, van verleden naar gedeelde grond naar concrete plannen.
- Tijd
- 240 min
- Groepsgrootte
- 30–80
- Ruimte
- Grote ruimte
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Bij een groot vraagstuk waar veel partijen bij betrokken zijn en waar draagvlak net zo belangrijk is als het plan.
Voorbereiding
- Selecteer de deelnemers zorgvuldig: alle belanghebbende groepen aan tafel
- Voer diepte-interviews vooraf
- Reken op drie dagen, of minstens twee
Zo doe je het
- 1
Kijk eerst gezamenlijk terug: wat is de geschiedenis van dit vraagstuk, en van ons als groep?
- 2
Breng het heden in kaart: welke krachten spelen er, wat komt er op ons af?
- 3
Zoek de gedeelde grond: waar zijn we het over eens, over alle belangen heen? Alleen dat wat iedereen onderschrijft telt.
- 4
Werk vanuit die gedeelde grond de gewenste toekomst uit.
- 5
Vertaal naar concrete actieplannen, met namen en termijnen.
- 6
Laat groepen zichzelf organiseren rond de acties die ze willen oppakken.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"We nemen hier echt de tijd voor, en dat is geen luxe. We beginnen bij de geschiedenis, niet bij de oplossing. Daarna kijken we naar wat er op ons afkomt. En dan komt de belangrijkste stap: we zoeken naar wat we samen delen — alleen dat wat iedereen hier onderschrijft. Wat omstreden is, blijft staan maar gaat niet mee. Vanuit die gedeelde grond bouwen we verder."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Wat is onze gedeelde grond, in één zin?
- Wie pakt welke actie op, en wanneer horen we ervan?
- Wat blijft omstreden, en hoe gaan we daarmee om?
Wat er mis kan gaan
Er ontbreekt een belanghebbende groep.
Dan mist het draagvlak dat de hele opzet moet opleveren. Stel liever uit dan met een half gezelschap beginnen.
De groep wil meteen naar de plannen.
Houd de volgorde vast. Zonder gedeeld beeld van verleden en heden zijn de plannen van één partij, niet van de groep.
De gedeelde grond wordt uitgerekt tot ook omstreden punten meegaan.
Wees streng: alleen wat iedereen onderschrijft. Wat omstreden is blijft zichtbaar staan, maar draagt het plan niet.
Variaties
- Verkorte tweedaagse versie bij een kleiner vraagstuk.
In de klas
Niet zonder aanpassing geschikt voor leerlingen
Te groot voor een klas. Bij een fusie, een nieuwbouw of een schoolbrede koerswijziging met ouders, team en bestuur wél passend.
De vorm vraagt meerdere dagen en een brede vertegenwoordiging van belanghebbenden.
Past hier ook bij
Agreement-Certainty Matrix
Eenvoudig, ingewikkeld of complex
Sorteer je vraagstukken op eenvoudig, ingewikkeld of complex — want elk vraagt een andere aanpak.
Critical Uncertainties
Vier toekomsten
Vier toekomsten uittekenen en per toekomst bedenken wat je dan doet — zonder te voorspellen.
Discovery & Action Dialogue
Ontdek- en actiegesprek
Zeven vragen die de groep laten ontdekken dat de oplossing al ergens in huis is.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?