Werkvorm
Improv Prototyping
ook wel: Situaties naspelen
Speel de lastige situatie na, drie keer anders — en de groep vindt zelf wat werkt.
- Tijd
- 45–90 min
- Groepsgrootte
- 8–30
- Ruimte
- Grote ruimte
- Energie
- Actief
Wanneer zet je dit in?
Bij terugkerende lastige momenten in het werk: een gesprek met een boze ouder, een klacht aan de balie, een leerling die dichtklapt.
Voorbereiding
- Verzamel vooraf lastige situaties uit de praktijk van de deelnemers
Zo doe je het
- 1
Verzamel lastige situaties die vaak terugkomen. Kies er een paar uit.
- 2
Speel de situatie eerst zoals hij meestal gaat. Kort, twee minuten.
- 3
Speel hem opnieuw, maar nu probeert de speler het anders. De groep kijkt wat er verandert.
- 4
Speel een derde variant, weer anders.
- 5
Bespreek: welke aanpak werkte, en waaraan zag je dat?
- 6
Benoem de bruikbare aanpakken en schrijf ze op — dat is de oogst.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"We spelen de situatie eerst zoals hij meestal gaat. Niet mooier, niet erger — gewoon zoals het is. Daarna spelen we hem opnieuw en probeer je het anders. Het hoeft niet te lukken; we zijn juist op zoek naar wat er gebeurt. En als iemand vastloopt, mag je 'stop' roepen en het overnemen."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Welke aanpak werkte, en waaraan zag je dat?
- Wat deed de ene speler anders dan de andere?
- Wat neem je hier morgen van mee?
Wat er mis kan gaan
Het wordt een karikatuur van de lastige persoon.
Vraag de speler die persoon serieus te spelen, met een reden voor zijn gedrag. Een karikatuur oefen je niet tegen.
Niemand durft te spelen.
Speel zelf de eerste ronde en doe het bewust onhandig. Daarna is de drempel weg.
Er wordt te lang doorgespeeld.
Kap af na twee minuten. Korte scènes, veel varianten — dat levert meer op dan één lange scène.
Variaties
- Laat de groep de gespeelde varianten benoemen en er een lijstje 'wat werkt' van maken.
In de klas
Geschikt voor vanaf het voortgezet onderwijs
In een lerarenteam sterk bij oudergesprekken. Met leerlingen bruikbaar bij sociale vaardigheden — speel de situatie na en probeer varianten.
Past hier ook bij
Appreciative Interviews
Waarderend interviewen
De groep zoekt naar wat er wél werkte — en ontdekt dat ze het antwoord al in huis heeft.
Arenagesprek
Je klanten praten over jou terwijl jij luistert en niets mag zeggen.
Crowd sourcing
De groep haalt antwoorden op buiten de eigen muren — en komt terug met perspectieven die niemand had bedacht.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?