Werkvorm
Min Specs
ook wel: Minimale spelregels
Schrap alle regels die niet strikt nodig zijn — en houd de handvol over die er echt toe doen.
- Tijd
- 35–60 min
- Groepsgrootte
- 5–30
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Als er te veel regels, afspraken of eisen zijn en niemand meer weet welke bindend zijn.
Voorbereiding
- Formuleer het doel waar de regels aan moeten bijdragen
- Teken het werkblad voor
Zo doe je het
- 1
Benoem het doel: waar moet dit allemaal aan bijdragen?
- 2
Maak samen een maximale lijst: alles wat we moeten doen, en alles wat we niet mogen doen. Wees uitputtend.
- 3
Ga de lijst nu punt voor punt af met één toets: als we dit zouden schrappen, kunnen we het doel dan nog steeds halen?
- 4
Is het antwoord ja, dan gaat het van de lijst af. Ook als het een goed idee is.
- 5
Wat overblijft is de minimale set. Meestal blijft er verrassend weinig staan.
- 6
Toets tot slot: is elke overgebleven regel echt noodzakelijk?
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Eerst de maximale lijst: alles wat volgens ons moet en alles wat niet mag. Wees compleet, ook de vanzelfsprekendheden. … Nu gaan we schrappen, en de toets is streng: als we dit weglaten, halen we ons doel dan nog steeds? Is het antwoord ja, dan gaat het eraf — ook als het een prima idee is. We houden alleen over wat écht noodzakelijk is."
Werkblad
Neem dit over op een flap of print de pagina — het lege raster is het gereedschap.
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Wat bleek niet noodzakelijk terwijl we het altijd hebben gedaan?
- Welke regel gaf de meeste discussie?
- Wat betekent deze korte lijst voor hoeveel ruimte mensen hebben?
Wat er mis kan gaan
Alles blijft staan want alles is belangrijk.
Handhaaf de toets letterlijk en stel een maximum: hoogstens vijf. Schaarste dwingt de echte afweging af.
De discussie gaat over of iets een goed idee is.
Dat is de verkeerde vraag. De vraag is of het doel zonder dit punt onhaalbaar wordt. Goede ideeën die niet noodzakelijk zijn, gaan eraf.
Variaties
- Gebruik het voor klassenafspraken: van twintig regels naar vier.
- Doe het met een bestaand protocol of draaiboek.
In de klas
Geschikt voor groep 6 t/m 8
Uitstekend voor klassenafspraken. Van een lange lijst regels naar vier die er echt toe doen — en die vier onthouden leerlingen wel.
Past hier ook bij
Ecocycle Planning
Levenscyclus
Zet al je activiteiten op de levenscyclus — en zie wat je moet loslaten om ruimte te maken.
15% Solutions
Jouw vijftien procent
Wat kun je doen zonder toestemming en zonder budget? Meer dan je denkt.
Academische controverse
Verdedig eerst een positie met volle overtuiging, wissel dan van kant — en kom er samen uit met een gezamenlijk standpunt.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?