Werkvorm
Helping Heuristics
ook wel: Vier manieren van helpen
Vier manieren van helpen naast elkaar geoefend — en je merkt welke je altijd gebruikt.
- Tijd
- 45–70 min
- Groepsgrootte
- 6–30
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Bij het ontwikkelen van coachvaardigheden, of in een team waar iedereen elkaar vooral adviseert en zelden bevraagt.
Voorbereiding
- Print rolkaartjes met per rol een korte omschrijving
Zo doe je het
- 1
Werk in drietallen: cliënt, helper en waarnemer.
- 2
Ronde 1 — de helper geeft alleen advies en oplossingen. Vijf minuten.
- 3
Ronde 2 — de helper stelt alleen vragen, geeft geen enkel advies.
- 4
Ronde 3 — de helper luistert alleen en zegt vrijwel niets.
- 5
Ronde 4 — de helper mag alles, maar bewust en met een keuze vooraf.
- 6
Na elke ronde: wat deed dit met de cliënt? De waarnemer vertelt wat hij zag.
- 7
Rouleer zodat iedereen elke rol een keer heeft.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"We oefenen vier manieren van helpen, en per ronde mag je er maar één gebruiken. Eerste ronde: jij geeft alleen advies. Dat is de manier die de meeste mensen automatisch kiezen, dus dat wordt makkelijk. Tweede ronde: alleen vragen stellen, geen enkel advies — dat is een stuk lastiger dan het klinkt. Waarnemers: jullie letten op wat er gebeurt met de cliënt."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Welke rol was voor jou het makkelijkst — en wat zegt dat?
- Cliënten: welke manier hielp jou het meest?
- Waarnemers: wat zag je gebeuren bij het wisselen van rol?
- Welke manier gebruik jij in je werk bijna altijd?
Wat er mis kan gaan
In de vraagronde sluipen er adviezen in vraagvorm binnen.
Laat de waarnemer erop letten en het benoemen. 'Heb je al eens overwogen om…' is een advies met een vraagteken.
De luisterronde voelt te ongemakkelijk.
Precies daarom doe je hem. Kort hem in tot drie minuten, maar sla hem niet over — het ongemak is de les.
Variaties
- Doe alleen ronde 1 en 2 als contrastoefening — dat is al leerzaam.
In de klas
Geschikt voor vanaf het voortgezet onderwijs
Sterk in een lerarenteam en bij mentoropleidingen. Voor leerlingen bruikbaar in vereenvoudigde vorm bij het leren geven van feedback.
Past hier ook bij
Arenagesprek
Je klanten praten over jou terwijl jij luistert en niets mag zeggen.
Generative Relationships STAR
Samenwerkingsster
Vier kwaliteiten van een samenwerking, gescoord op een ster — en je ziet meteen waar het schuurt.
Improv Prototyping
Situaties naspelen
Speel de lastige situatie na, drie keer anders — en de groep vindt zelf wat werkt.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?